Меню

Үндістандағы алғашқы мұсылман мемлекеттері

03.12.2016
992
0
710-716 жж. омейяд әскербасшысы Мұхаммед ибн Касимнің бастауымен Синд пен оңтүстік Пенджаб алынды. Мұсылмандықты қабылдамаған адамдарға жаңа арабтар заң қабылдады – джизия жан басы салығын төлеу. Бірақ оларға мәдени бостандық берілді. Үндістерге әскерге бару міндетті емес еді, ал барған жағдайда олар салықтан босатылып, қосымша еңбекақы мен сыйақы алатын болған.
1000-1027 жж. Махмұд Ғазнауи сұлтан Үндістанға 17 рет жорық ұйымдастырды. Оның империясы Исфахан мен Самарқандтан Лахорға дейінгі жерлерді алып жатты. Көптеген мұсылман қауымдастықтары Үнді өзені алабындағы жерлерді жаулап алған аумақ емес, өздерінің туған жерлеріндей санады.
Ғазнауи әулеті ойлағандай мықты болмады, сондықтан 1185 жылы Үнді алабы Гуридтер державасының иелігіне көшті. Бұл оқиға Муиз-уд-дин сұлтан кезінде болды. Ол мұсылмандықты барлық Солтүстік-батыс Үндістан, Бенгалия мен Бихарға таратты. 1206 жылы Пенджабта өлтірілген Муиз-уд-дин сұлтанның ізбасарлары Үндістандағы жерлерін қолдарында ұстап қала алды. 1526 жылы Бабур Ұлы Моғол династиясын құрды, тарихта бұл уақыт Дели сұлтандығының кезеңі деп аталады. Бұл кезде 300 жыл ішінде 40 астам сұлтан ауысты, олар 5 мұсылман династияларына жатқызылады: Гулям (1206-1290), Хильджи (1290-1320), Туглакид (1320-1414), Саид (1414-1451), Лоди (1451-1526). Дели державасындағы әкімшілік орындарды көбінесе мұсылмандар иеленді. Азаматтық мәселелерді шешу үшін үнділер өздерінің қауымдық соттарын құрған (панчаят) [2;332].
Ислам дінінің ықпалы сол уақытта Үндістанда күшейген еді. Дінді қабылдауға ешкімді мәжбүрлеген жоқ. Арнайы оқытылған адамдар, әсірісе суфийлер дінді уағыздаумен және оны субаймақтың әр түкпіріне таратумен айналысты. Үнділер мен мұсылмандардың арақатынасы урду тілінің қалыптасуына әкелді, ол Солтүстік Үндістанның диалектісі негізінде қалыптасты. Хинди тілі де осы негізде пайда болды, бірақ санскриттің ықпалы көп болғандықтан өзгеріске ұшырады. XVII-XVIII ғғ. урду тілінің қазіргі жаңа әдеби стандарты қалыптасты, бұл стандарт парсы-араб графикасы мен исламның идеяларын қолданды. Урду тілі Оңтүстік Азиядағы мұсылман мәдениетінің күшті құралына айналды.
XVIII ғасырда Ұлы Моғол империясы ыдырағаннан кейін Синд, Белуджистан, Пенджабта сикх ұлтшылдығының өршу кезеңі болды. XIX ғасырда Пәкістан аумағы ағылшындармен басып алынды да, Британдық Үндістанның құрамына енгізілді.
Мемлекеттің негізін салушылардың бірі — Мұсылман Лигасының басшысы Икбал ақын. 1930 жылы Икбал тәуелсіз мұсылман мемлекетін құруды ұсынды. Жоспар бойынша оның құрамына Пенджаб, Синд, Белуджистан мен Пәкістанның солтүстік-батыс шекаралық аймағы кіру керек еді. Мемлекеттің атауын 1933 жылы Кембриджде оқып жүрген мұсылман студенті Чаудри Рехмат Али ұсынды. Пәкістан — «тазалар қаласы» дегенді білдіреді, атуы акроним болып табылады: «П» — Пенджаб, «А» — шекарадағы ауғандықтар (яғни СБША-ның пуштундары), «К» —Кашмир, «С» — Синд, «тан» — Белуджистан.
1947 жылы Британдық Үндістанды бөлу уақытында Мұсылман Лигасының арқасында Пәкістан мемлекеті қалыптасты. Оның құрамына Үндістанның мұсылман халқы басым солтүстік-шығыс және солтүстік-батыс аудандары кірді. Пәкістанның бірінші генерал-губернаторы болып Джинна, ал мемлекеттің премьер-министрі болып Лиакат Али Хан тағайындалды [1;193].
1971 жылы Шығыс Пәкістан тәуелсіз Бангладешке айналды. 1965, 1971жж. Пәкістан Үндістанмен соғыс қимылдарын жүргізді. 1977 жылы елде әскери төңкеріс болды. 1988 жылы 17 тамызда әуе апатында қаза тапқан президент Зия-уль-Хакадан кейін билік азаматтық үкіметтің қолына көшті.
Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Поиск
Наш опрос
Вы расскажете о нашем сайте своим знакомым?
Всего ответов: 998
Статистика

Онлайн всего: 11
Гостей: 6
Пользователей: 5
BenEl, angeliack1, MitchBuh, PeraturQuit, DaroMl